TARİH:
27.05.2005
SAYI
:
B.13.2.SSK.5.01.08.00/VII-031/415625
KONU :
5084 sayılı Kanunda 5350 sayılı
Kanunla Yapılan
Düzenlemeler
16-344 Ek
I-GENEL
AÇIKLAMALAR:
Bilindiği gibi, 5084
sayılı “Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanun” ile ilgili olarak yapılacak işlemler, 13.04.2004
tarihli,
16-314
Ek sayılı Genelgemizde açıklanmıştır.
Bu defa, 5350 sayılı
“Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 18.5.2005
tarihli, 25819 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Söz konusu Kanunun
1.4.2005 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 3 üncü maddesiyle, 5084 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesi değiştirilmiş olup, yapılan bu değişiklikle;
31.12.2008 tarihine
kadar uygulanmak üzere 2 nci maddenin (a) bendi kapsamındaki illerde;
a)
1.4.2005 tarihinden itibaren yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerinin, en az otuz işçi çalıştırmaları koşuluyla, bu işyerlerinde
çalıştırdıkları işçilerin,
b)
1.4.2005 tarihinden önce işe başlamış olan gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerinin, 1.1.2005 tarihinden önce ilgili idareye vermiş oldukları
en son aylık prim ve hizmet belgelerindeki işçi sayısını en az yüzde yirmi
oranında artırmaları ve çalıştırılan toplam işçi sayısının asgari otuz
kişiye ulaşması halinde, bu iş yerlerinde çalıştırılan toplam işçi
sayısını geçmemek üzere, artırdıkları işçi sayısı ile mevcut işçilerden
artırdıkları işçi sayısının iki katı kadar işçinin, prime esas kazançları
üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 72 ve 73 üncü maddeleri
uyarınca hesaplanan sigorta primlerinin işveren hissesinin; organize
sanayi ve endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamı, diğer
yerlerdeki iş yerleri için yüzde sekseninin Hazinece karşılanacağı,
Hazinece
karşılanacak tutarın, işçi sayısı ile Sosyal Sigortalar Kanununun 78 inci
maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırına göre hesaplanan
işveren hissesi prim tutarının çarpımı sonucu bulunacak değer üzerinden,
yukarıda belirtilen oranlara göre saptanan tutarı aşmayacağı,
İşveren hissesine
ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları
sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu uyarınca
aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Kuruma verilmesi
ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin işçi hissesine isabet
eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın
ödenmiş olmasının şart olduğu, bu maddeye göre işveren tarafından ödenmesi
gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Kuruma yapılacak ödemenin
gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammının, işverenden tahsil edileceği,
Bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığı, Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken
belirleneceği,
Aynı
Kanunun 6 ncı maddesi ile 5084 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci
fıkrasının değiştirilen
(Kurumumuz işlemleri
ile ilgili) (a), (c), (h) bentleri ve maddeye yeni eklenen (j) bendinde;
- 2886 sayılı Devlet
İhale Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhlale Kanunu ve Uluslararası Anlaşma
Hükümlerine istinaden yapılan hizmet ve yapım işlerinin
gerçekleştirilmesine yönelik faaliyetler hakkında 3, 4 ve 6 ncı madde
hükümlerinin uygulanmayacağı,
- 1.10.2003
tarihinden sonra özelleştirme kapsamında devir alınan işletmeler hariç
olmak üzere, mevcut ve faaliyette bulunan işletmelerin devredilmesi,
birleşmesi, bölünmesi veya nevi değiştirmesi gibi haller 3, 4 ve 6 ncı
maddelerin uygulanmasında yeni işyeri olarak değerlendirilmeyeceği,
- Bu Kanun kapsamına
giren illerde 31.12.2007 tarihine kadar
tamamlanan yeni
yatırımlar için 3, 4 ve 6 ncı maddelerde yer alan destek ve teşviklerin,
bu maddelerde yer alan sürelere bakılmaksızın yatırımların tamamlandığı
tarihi izleyen beş yıl süresince uygulanacağı,
- Bu Kanun
kapsamındaki illerde bulunan işletmelerden, bu Kanunda düzenlenen destek
unsurlardan diğer ilgili mevzuat uyarınca yararlanmakta olanların; aynı
dönem için ve mükerrer olarak, bu Kanunla sağlanan destek unsurlarından
ayrıca yararlanamayacağı, bu durumda işletmelerin tercihleri dikkate
alınmak suretiyle uygulamanın, destek unsurlarından sadece biriyle sınırlı
olarak yapılacağı,
Aynı
Kanunun Geçici 1 inci maddesinin (a) fıkrasında da;
29.1.2004 tarihli ve
5084 sayılı Kanunun, bu Kanunla değiştirilmeden önceki 2 nci maddesinin
(a) bendi kapsamına giren illerde faaliyette bulunanlardan, 5084 sayılı
Kanunun, bu Kanunla değiştirilmeden önceki 3 ve 4 üncü maddelerinde
belirtilen teşvik ve desteklerden yararlanma hakkı kazanan mükelleflerin,
bu haklarından aynen yararlanmaya devam edecekleri, ancak, bu
mükelleflerin, gerekli şartları sağlamaları ve talep etmeleri halinde,
5084 sayılı Kanunun bu Kanunla değişik 3 ve 4 üncü maddeleri hükümlerinden
yararlanabilecekleri,
Öngörülmüştür.
Anılan Kanunun
uygulanması ile ilgili olarak Ünitelerimizce yürütülecek işlemler aşağıda
açıklanmıştır.
II- 5350 SAYILI
KANUN İLE KAPSAMA DAHİL EDİLEN İLLER:
Bilindiği ve
13.4.2004 tarihli, 16-314 Ek sayılı Genelgemizde belirtildiği üzere, 5084
sayılı Kanunun kapsamına giren 36 İl’e ilaveten, bu defa 5350 sayılı Kanun
ile yapılan düzenleme sonucunda, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca
2003 yılı için belirlenen sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre
endeks değeri eksi olan
Kilis, Tunceli,
Kastamonu, Niğde, Kahramanmaraş, Çorum, Artvin, Kütahya, Trabzon, Rize,
Elazığ, Karaman ve Nevşehir
olmak üzere
13 il daha
1.4.2005 tarihi itibariyle
kapsama dahil edilerek
toplam 49 İl’de
faaliyet
gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olan işverenlerin
diğer teşviklerin
yanı sıra sigorta primi işveren hissesi teşvikinden şartları taşımaları
kaydıyla
yararlanma imkanı
sağlanmıştır.
III-UYGULAMADA
BAZ ALINACAK PRİM BELGESİ VE KAPSAMA GİRECEK SİGORTALI SAYISININ TESPİTİ:
5350 sayılı Kanunla
5084 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde yapılan değişiklik uyarınca;
3.1-
01.04.
2005 tarihinden itibaren yeni işe başlayan ve en az 30 sigortalı
çalıştıran gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin
bu madde ile getirilen uygulamadan yararlanmaları mümkün olduğundan,
1.4.2005 tarihinden itibaren gelir ve Kurumlar vergisi mükellefi olup,
yeni işe başlayan ve en az 30 sigortalı çalıştıran işverenlerin bu
kanundan yararlanmayı istemeleri halinde,
2005/Nisan ayı için
Kurumumuza verecekleri aylık prim ve hizmet belgesi ilk belge olacaktır.
3.2-
01.04.2005
tarihinden önce işe başlamış olan gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerinin
1.1.2005 tarihinden
önce ilgili Kurum ünitesine vermiş oldukları en son aylık prim ve hizmet
belgelerindeki sigortalı sayısını en az yüzde yirmi (%20) oranında
artırmaları ve çalıştırdıkları toplam sigortalı sayısının asgari otuz
kişiye ulaşması halinde, bu işyerlerinde çalıştırılan
toplam sigortalı
sayısını geçmemek üzere artırdıkları sigortalı sayısı ile mevcut
sigortalılardan artırdıkları sigortalı sayısının iki katı kadar
sigortalı kapsama girecektir.
Buna göre,
3.2.1-
5350 sayılı Kanunda
1.1.2005 tarihinden önce Kuruma verilen en son aylık prim ve hizmet
belgesinin esas alınacağı öngörüldüğünden,
2004/Kasım ayına
ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinde çalıştığı belirtilen toplam
sigortalı sayısının en az % 20 oranında artırılmış olması ve toplam
sigortalı sayısının 30 kişiye ulaşmış olması halinde, bu işyerlerindeki
toplam sigortalı sayısını geçmemek kaydıyla artırılan sigortalı sayısı ile
mevcut sigortalılardan artırdıkları sigortalı sayısının iki katı kadar
sigortalı bu kanun kapsamında değerlendirilecektir.
Örnek-1:
01.01.2005
tarihinden önce yasal süresi içinde Kuruma verilmiş olan 2004/Kasım ayına
ait aylık prim ve hizmet belgesindeki sigortalı sayısı 30 olan
Karaman’daki (A) Limited Şti’nin bu yasadan yararlanabilmesi için
işyerindeki sigortalı sayısını asgari % 20 oranında artırması, yani 6
sigortalıyı daha 1.4.2005 tarihinden itibaren çalıştırması gerekmekte, bu
durumda, ilave sigortalılar (6 sigortalı) ile ilave sigortalıların 2 katı
tutarındaki sigortalı sayısı (12 sigortalı) kadar mevcut sigortalı (toplam
18 sigortalı) için sigorta primi işveren hissesi teşvikinden yararlanması
mümkün bulunmaktadır.
Örnek-2:
01.01.2005 tarihinden önce Kuruma verilmiş olan 2004/Kasım ayına ait aylık
prim ve hizmet belgesindeki sigortalı sayısı 17 olan Kütahya’daki (B)
Anonim Şirketinin 2005/Nisan ayında sigortalı sayısını 30’a çıkarmış
olması halinde, 2004/Kasım ayındaki mevcut sigortalılarına göre istihdamı
%20 oranı üzerinde artırmış ve asgari 30 sigortalı barajına ulaşmış olması
nedeniyle, 13 ilave sigortalı ve mevcut (17 sigortalı) sigortalının
içinden ilave sigortalının 2 katı kadar sigortalı için bu kanundan
yararlanması, yani toplam 39 sigortalı için işveren hissesine ait sigorta
primlerinin Hazinece karşılanması gerektiği düşünülebilirse de,
teşvik kapsamındaki
sigortalı sayısının işyerindeki toplam sigortalı sayısını geçmemesi
gerektiğinden,
işverenin bu kanundan yararlanacağı azami sigortalı sayısı 30 olacaktır.
Örnek-3:
(Y) Anonim Şirketi, 01/04/2005 tarihinden önce Çorum İlinde faaliyete
geçen işyerinde 20 sigortalı çalıştırmaktadır. 01/08/2005 tarihinde bu
işletmedeki sigortalı sayısını %20 oranında artırmıştır. Bu artış sonucu
sigortalı sayısı 24 sigortalıya ulaşmıştır. Bu işyeri, sigortalı sayısını
%20 oranında artırmakla birlikte, asgari 30 sigortalı çalıştırma şartını
gerçekleştirmediğinden, sigorta primi işveren hissesi teşvikinden
yararlanamayacaktır.
3.2.2-
1.4.2005 tarihinden
önce işe başlamış olan işverenlerin 1.1.2005 tarihinden önce Kuruma
verilen en son aylık prim ve hizmet belgesinden 2004/Kasım ayına ait aylık
prim ve hizmet belgesinin anlaşılması gerekmekle birlikte, 2004/Aralık
ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinin bu tarihten (1.1.2005
tarihinden) önce verilmiş olması halinde, bu defa 2004/Aralık ayına ait
aylık prim ve hizmet belgesi de dikkate alınacaktır.
2004 Kasım ayında
sigortalı çalıştırılmış olmasına rağmen, bu aya ait prim ve hizmet
belgesinin verilmemiş olması veya sözü edilen belgenin
süresinden
(1.1.2005 tarihinden) sonra verilmiş olması halinde, bu belgede kayıtlı
sigortalı sayısı dikkate alınmayacak, bunun yerine
01/01/2005
tarihinden önce o işyeri için usulüne uygun olarak verilmiş en son aylık
prim ve hizmet belgesinde bildirilen sigortalı sayısı dikkate alınacaktır.
Ancak,
bu uygulamada dikkate alınması gereken en son aylık prim ve hizmet
belgelerinde kayıtlı sigortalı sayısında ay içinde değişiklik olması
halinde, ek istihdamın tespitinde baz alınacak sigortalı sayısının
tespitinde,
ay sonu itibariyle
çalışıp müteakip aya devreden sigortalı sayısı
dikkate alınacaktır.
Öte yandan,
fiilen
veya kayden yapılan tespitler ya da başka bir suretle sigortalı
çalıştırıldığı tespit edilmiş olmasına rağmen, uygulamada baz alınacak
2004/Kasım veya önceki aylara ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin
verilmemesi üzerine
1.1.2005 tarihinden
önce resen düzenlenerek işleme konulması,
ya da işverence belgenin
1.1.2005 tarihinden
önce
olmak
kaydıyla
sonradan verilmiş olması halinde, söz konusu aylık prim ve hizmet
belgesindeki sigortalı sayısı uygulamada baz alınacaktır.
3.2.3-
Aylık sosyal
güvenlik destek priminin, işsizlik sigortası priminin ve topluluk
sigortasına göre sigortalı olanların işveren hissesi primleri kapsama
dahil edilmeyecektir. Ancak, sosyal güvenlik destek primi ödeyenler
(emekliler) sigortalı sayısının tespitinde dikkate alınacak, işletmelerde
çalıştırılan aday çırak, çırak ve öğrenciler ise sigortalı sayısının
tespitinde nazara alınmayacaktır.
3.2.4-
Kanun kapsamına
giren gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olan işverenlere ait
işyerlerinin her biri için
aynı aya ilişkin
olmak üzere belge türü aynı olsa bile yasal süresi içinde birden fazla
aylık prim ve hizmet belgesi verilmiş ise, sigortalı sayısının tespitinde,
bu belgelerde kayıtlı sigortalıların toplam sayısı dikkate alınacaktır.
IV- PRİM
BELGELERİNİN VERİLMESİ VE PRİMLERİN ÖDENMESİ:
4.1-
5350 sayılı Kanunla
5084 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde yapılan değişiklik uyarınca,
uygulamadan
yararlanmak için aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde
Kuruma verilmiş olması gerekmektedir.
Bu hüküm gereği aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi
geçirildikten sonra Kuruma verilmiş olması halinde, bu tür belgelerdeki
sigorta primlerinin sigortalı ve işveren hisselerinin
tümünün
işverenlerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yine, işveren
tarafından 5350 sayılı Kanunun yürürlükte bulunduğu sürede kapsama giren
sigortalılardan dolayı düzenlenen asıl nitelikteki aylık prim ve hizmet
belgelerini yasal süresi içinde verdiği halde, bu işverenlerce daha sonra
aynı dönemlere ilişkin olarak yasal süresi dışında ek nitelikte aylık prim
ve hizmet belgesi verilmesi veya bu belgelerin yasal süresi geçirildikten
sonra Kurumca resen düzenlenmesi durumunda teşvik hükümlerinden
yararlandırılmayacaktır.
4.2-
İşveren hissesine
ait sigorta primlerinin Hazinece karşılanabilmesi için sigortalıların
tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı
ile varsa Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş
olması şart olup,
işveren tarafından
ödenmesi gereken sigorta primlerinin geç ödenmesi halinde, Hazinece Kuruma
yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenlerden
tahsil edilecektir.
Örnek-1:
Kapsama
giren Nevşehir ilinde 2005/Şubat ayında
organize sanayi
bölgesinde
faaliyete geçen bir işyerinin bu Kanundan yararlanacak sigortalı sayısının
2005/Nisan ayında 30 kişi olduğunu, bu kişilerin asgari ücretle
çalıştığını ve
2005/Nisan ayına ait
aylık prim ve hizmet belgesinin yasal süresi içinde Kuruma verildiğini
düşünelim. SPEK= Asgari ücret olduğundan, (1) sigortalı için ödenecek
sigorta primi tutarı 488.70 YTL.x%34,5=168.60 YTL olarak hesaplanacaktır.
Bu miktarın (488.70 YTL X %20,5 )=
100.18 YTL’ lik
kısmı işveren hissesi olduğundan, bu Kanundan yararlanacak olan (30)
sigortalı için aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde hesaplanacak olan
3.005,51
YTL
tutarındaki sigorta primi işveren hissesi tutarı
Hazinece
karşılanacaktır.
Bu bağlamda,
sigortalı hissesine
ilişkin prim tutarının tamamının (2.052,54 YTL) işveren tarafından yasal
süresi
içinde ödenmesi halinde,
3.005,51 YTL
tutarındaki sigorta primi işveren hissesi
tutarı
Hazineden
istenecektir.
|
1 |
2 |
3 |
4 |
|
SPEK Tutarı
|
Sigortalı
Hissesi
%14 |
İşveren
Hissesi
%20,5 |
Toplam SSK
Prim Tutarı %34,5 |
|
14.661 YTL |
2.052,54 YTL |
3.005,51 YTL |
5.058,05 YTL |
Buna karşın,
sigortalı hissesine ilişkin prim tutarının 16.06.2005 tarihinde (yasal
süresi dışında) ödenmiş olması halinde, toplam prim tutarı olan (2.052,54
+ 3.005,51=) 5.058,05 YTL üzerinden 16 Haziran 2005 tarihine kadar gecikme
zammı hesaplanarak, işverenden,
anılan gecikme zammı
tutarı ile sigortalı hissesi olan 2.052,54 prim tutarı tahsil edilecek ve
gerekirse bu şekilde hesaplanacak olan borç (Hazinece karşılanacak olan
prim tutarı hariç) icraya intikal ettirilerek,
tahsilatı müteakip 3.005,51 YTL tutarındaki sigorta primi işveren hissesi
Hazineden istenecektir.
Örnek-2:
Yukarıdaki örnekte belirtilen işyerinin
organize sanayi veya
endüstri bölgesi dışında
kurulu olması ve aylık prim ve hizmet belgesinin 2005/Mayıs ayında
verilmiş, karşılığı primlerin de yine, Mayıs ayında (yasal süresi içinde)
ödenmiş olması halinde, Hazinece karşılanacak olan prim tutarı ile işveren
tarafından ödenmesi gereken prim tutarı aşağıdaki tabloda gösterildiği
şekilde hesaplanacaktır.
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
SPEK Tutarı
|
Sigortalı
Hissesi
%14 |
İşveren Hissesi
%20,5 |
Hazineden
Karşılanacak İşveren Hissesi (%20,5 X %80) |
İşverenin
Ödeyeceği Toplam Prim Tutarı
(3-4) + 2 |
|
14.661 YTL |
2.052,54 YTL |
3.005,51 YTL |
2.404,41 YTL |
2.653,64 YTL |
4.3-
Hazinece karşılanması gereken prim tutarı, sigortalı sayısı ile
prime esas kazanç
alt sınırına göre hesaplanan işveren hissesi prim tutarının çarpımı sonucu
bulunacak değer üzerinden, belirlenen oranlara (%80,%100) göre saptanan
tutarı aşamayacağından, başka bir anlatımla
prime esas kazancın
alt sınırının üzerindeki tutarın işveren hissesi primi Hazinece
karşılanmayacağından,
ücretleri SPEK alt
sınırından yüksek olan sigortalılar bakımından sadece SPEK alt sınırına
ait tutarın sigorta priminin işveren hissesi Hazinece karşılanacaktır.
Örnek:
Kahramanmaraş’ta
organize sanayi
bölgesinde bulunan
ve 1.4.2005 tarihi itibariyle tescil edilmiş olan (X) Limited Şirketinin
5350 sayılı Kanundaki şartları yerine getirdiğini ve teşvik kapsamına
giren sigortalılarından 3’ünün prime esas kazançlarının (2) nolu sütunda
gösterildiği gibi olduğu varsayıldığında, Hazinece karşılanacak ve
işverence ödenecek olan prim tutarı aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde
hesaplanacaktır.
1
2
3
4
5
6
(YTL)
|
Sigortalı
|
SPEK |
Toplam Sigorta
Prim Tutarı
%34,5 |
Sigortalı
Hissesi
%14 |
İşveren
Hissesi
%20,5 |
Hazinece
Karşılanacak
Tutar |
İşverence
Ödenecek
SSK Primi
4+(5-6)
|
|
A |
1.100,00
|
379,50 |
154,00 |
225,50 |
100,18 |
279,32 |
|
B |
1.500,00 |
517,50 |
210,00 |
307,50 |
100,18 |
417,32 |
|
C |
488.70 |
168,60 |
68,42 |
100,18 |
100,18 |
68,42 |
|
|
|
|
|
|
300.54 |
765.06 |
4.4-
5350 sayılı Kanunla,
gerek 1.4.2005 tarihinden önce işe başlamış ve gerekse bu tarihten sonra
işe başlamış olan işverenler kapsama alındığından, 1.4.2005 tarihinden
önce işe başlamış ve 1.1.2005 tarihinden önce de Kuruma aylık prim ve
hizmet belgesi vermiş olan işverenlerin çalıştırmış oldukları
sigortalıların sigorta primlerinin işveren hissesinin Hazinece
karşılanabilmesi için,
işverenlerin
teşvik kapsamına
giren sigortalılarından dolayı ayrı,
teşvik
kapsamına girmeyen sigortalılarından dolayı ayrı
olmak üzere farklı iki aylık prim ve hizmet belgesi düzenlemeleri
gerekmektedir.
Örnek:
Rize’deki
organize sanayi
bölgesinde
faaliyette bulunan
ve 2004/Kasım ayında
30 sigortalı çalıştırılan bir işyerinde 1.4.2005 tarihinden itibaren 6
sigortalı daha çalıştırılmaya başlanması halinde, ilave istihdam edilen 6
sigortalı ile mevcut (30 sigortalı) sigortalılarından ilave
sigortalılarının 2 katı tutarındaki (6X2=12 sigortalı) sigortalısının
sigorta primlerinin işveren hissesinin Hazinece karşılanması
gerektiğinden,
5350 sayılı Kanun
kapsamına giren
(6+12)=18 sigortalı
için ayrı,
kapsama girmeyen
diğer 18 sigortalı için de ayrı olmak üzere 2005/Nisan ayı için iki adet
aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan,
teşvik kapsamına giren bazı sigortalıların prime esas kazançlarının, 506
sayılı Kanunun 78 inci maddesine göre belirlenen sigorta primine esas
kazanç alt sınırının üzerinde olması halinde, bu durumda
gerek kazançları
sigorta primine esas kazanç alt sınırında olanlar, gerekse sigorta primine
esas kazanç alt sınırının üzerinde olan sigortalılar, teşvik kapsamına
giren sigortalılar için düzenlenecek aynı belgede gösterilecektir.
5350
sayılı Kanun uyarınca,
1.4.2005 tarihinden
sonra işe başlayan işverenler,
asgari 30 sigortalı çalıştırmaları halinde, tüm sigortalılarından dolayı
5350 sayılı Kanunla getirilen sigorta primi işveren hissesi teşvikinden
yararlanacaklarından, bu sigortalıların
tümü için tek belge
düzenlenecektir.
4.5-
İşverenlerin 5350 sayılı Kanunla getirilen sigorta primi işveren hissesi
teşvikinden yararlanmaları için düzenleyecekleri aylık prim ve hizmet
belgesini yasal süresi içinde “5350 sayılı Kanun kapsamına girenler”
şeklinde vermesi yeterli olup, bu konuda ayrıca işverenlerin yazılı
talepte bulunmuş olup olmadıkları üzerinde durulmayacaktır
4.6-
5350 sayılı Kanun
kapsamına giren işyerlerinin, organize sanayi veya endüstri bölgelerinde
bulunduklarının,
organize
sanayi bölgesi yönetim kurulundan veya ticaret ya da sanayi odalarından
alınacak bir belge ile kanıtlanması gerektiğinden, bu belgenin Kurumumuza
verilmemesi halinde, sigorta primlerinin işveren hissesinin %80’inin
Hazinece karşılanması yoluna gidilecektir. Söz konusu belge başlangıçta
bir kez verilecek olup, değişiklik olmadığı sürece takip eden aylarda
tekrar verilmeyecektir.
4.7-
Anılan Kanun
kapsamına giren işyerlerinden verilecek prim belgelerine göre, bilgisayar
programı vasıtasıyla prime esas kazanç tutarları ile işveren ve Hazinece
karşılanacak sigorta primleri tutarı, gerek işyeri H/C kartında, gerekse
prim tahakkuk fişinde ayrı ayrı görülebilecektir.
Dolayısıyla, bu
ayırım sayesinde, Kurumca yapılacak asgari işçilik değerlendirmesinde,
Hazinece
karşılanan işveren hissesi prim tutarlarına isabet eden sigorta primine
esas kazançlar, Kurumumuza bildirilmiş işçilik tutarına dahil edilecektir.
4.8-
5350 sayılı Kanunun
18.05.2005 tarihli, 25819 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış ve Kurumumuzu
ilgilendiren hükümlerinin 1.4.2005 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş
olması sebebiyle, 2005/Nisan ayı için düzenlenecek aylık prim ve hizmet
belgesinden başlanarak,
konu ile ilgili
bilgisayar programları işletime açılıncaya kadar geçecek süre için
bu Kanun kapsamına giren sigortalılardan dolayı düzenlenecek
belgelerin gerek
internet (e-Bildirge) ortamında gönderilmesi, gerekse Ünitelerimizdeki
bilgisayar programları vasıtasıyla tahakkukunun yapılması mümkün
olamayacaktır.
Bu nedenle, söz
konusu belgeler elden veya posta yoluyla Ünitelerimize verilecek ve
karşılığı tahsilatlar da (tahakkuk olmadığından bankalar kanalıyla on-line
tahsilat yapılamayacağından) Ünitelerimizce dönem seçimli vezne ekranları
vasıtasıyla yapılacaktır.
Yine,
diğer şubeler adına yapılacak 5350 sayılı Kanunla ilgili tahsilatlar da
ihbarlı kasa tahsil fişleri ile tahsil edilerek ilgili Üniteye açıklamalı
olarak dekont edilecektir.
Bilgisayar
programları işletime alınıncaya kadar olan sürede sigorta primi işveren
hissesinden yararlanmak üzere Ünitelerimize kağıt ortamında verilecek olan
aylık prim ve hizmet belgelerine ilişkin tahakkuk işlemlerinde herhangi
bir yanlışlığa meydan verilmemesi bakımından, 5350 sayılı Kanun kapsamına
giren sigortalılar için düzenlenecek prim belgeleri üzerine, organize
sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu işyerleri için
“5350 Organize
Sanayi veya Endüstri Bölgesi”
diğer yerlerdeki işyerleri içinse
“5350 –Diğer Yerler”
şeklinde meşruhat konulacaktır.
Ünitelerimizce, bu
Kanunla ilgili programların işletime açılmasını müteakip, daha önce elden
veya posta yoluyla alınmış olan aylık prim ve hizmet belgelerinin tahakkuk
giriş ve diğer işlemleri bilgisayara işlenecektir.
V- MUVAZAALI
İŞLEMLERİN ÖNLENMESİ:
5.1-
16-314 Ek sayılı
Genelgede de belirtildiği gibi
Kanun
kapsamında olmayan bölgelerde yer alan istihdamın Kanun kapsamındaki
bölgelere veya kapsama dahil bölgelerde var olan istihdamın bölge içine
kaydırılmasına yönelik teşviklerden yararlanma amaçlı uygulamalar yeni işe
başlama olarak kabul edilmeyecektir.
Bu bağlamda,
- Mevcut ve
faaliyette bulunan işletmelerin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi veya
nevi değiştirmesi,
- Mevcut bir
işletmenin kapatılarak değişik bir ad veya unvan veya bir iş birimi olarak
açılması,
-Yönetim ve kontrolü
elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi
bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması,
-Şahıs
işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi,
gibi ek bir kapasite
ve istihdam artışına neden olmayan işlemler sonucu sigorta primi işveren
hissesi teşvikinden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
5.2-
Bu Kanun kapsamına
giren işyerlerinin sigorta primi işveren hissesi teşvikinden yararlanmak
için gerekli olan şartları, müteakip aylarda da taşıyıp taşımadıkları
düzenli olarak kontrol edilerek, gerekli şartları taşımadıklarının
(örneğin; 1.4.2005 tarihinden sonra faaliyete geçmiş olan bir işletmenin
en az 30 sigortalı çalıştırma şartını yitirip yitirmediği gibi)
anlaşılması halinde teşvikten yararlandırılmayacak ve bu aylar için yersiz
olarak Hazinece karşılanmış olan bir prim varsa, bu prim 506 sayılı
Kanunun 80 inci maddesi de nazara alınarak gecikme zammı ile birlikte
işverenden tahsil edilecektir.
5.3-
Kapsama giren
illerde, gerek işveren, gerekse işverenin aracıları tarafından aynı ay
için yasal süresi içinde birden fazla aylık prim ve hizmet belgesi
verilmesi durumunda, baz alınacak toplam sigortalı sayısının tespitinde
aracıların vermiş oldukları aylık prim ve hizmet belgesindeki sigortalılar
da nazara alınacağından, 1.1.2005 tarihinden önce aracısı olan ve bu
Kanundan yararlanmak isteyen işverenler bakımından baz alınacak sigortalı
sayısının tespitinde 2004/Kasım ayına ait işveren ve aracının vermiş
oldukları aylık prim ve hizmet belgelerindeki toplam sigortalı sayısı
üzerinden işlem yapılacaktır.
Yine, 1.4.2005
tarihinden sonra faaliyete başlayacak olan işyerlerinde, 30 sigortalı
çalıştırma şartının yerine getirilmiş olup olmadığının tespitinde, varsa
aracıların çalıştırdıkları sigortalı sayısı da dikkate alınacaktır.
5.4-
5350 sayılı Kanun
uyarınca yeni işe başlayan gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olan
işverenler, en az 30 sigortalı çalıştırmaları koşuluyla işyerlerinde
çalıştırdıkları tüm sigortalılardan dolayı sigorta primi işveren hissesi
teşvikinden yararlanmaları gerekmekle birlikte, uygulama işveren değil,
işyeri bazında yapılacağından,
aynı işverenin gerek
kapsama giren birden fazla ilde, gerekse kapsama giren ay