T.C. SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI
Sigorta İşleri Genel Müdürlüğü
Sigorta Primleri Daire Başkanlığı
A N K A R A 19/08/2005
SAYI : B.13.2.SSK.5.01.08.00/VIII- 031-668208
KONU: Borcu yoktur yazıları
GENELGE
16-351 Ek
Bilindiği gibi, 10.11.2004 tarihli, 16-323 Ek sayılı Genelgenin “I-Genel Açıklamalar” başlıklı bölümünde, Kamu İhale Kanunu ve bu Kanuna istinaden çıkarılan uygulama yönetmelikleri uyarınca düzenlenmesi gereken “borcu yoktur” yazılarının işverenin Türkiye genelindeki tüm işyerlerinden dolayı Kurumumuza borcunun olup olmadığı araştırıldıktan sonra verileceği ve bu yazıların teminatın iadesi için değil, ihalelere katılmak isteyen veya ihaleli işleri üstlenen işverenler için düzenleneceği,
Söz konusu genelgenin “II-Kamu İhale Kanununa Göre Düzenlenecek Borcu Yoktur Yazıları” başlıklı bölümünün 1 inci maddesinde, daha önce ihaleye katılan adayların veya isteklilerin tamamından kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borçlarının olmadığına dair yazı (borcu yoktur yazısı) istenilmekte iken, uygulama yönetmeliklerinde yapılan değişiklikle, ihaleye katılan adayların veya isteklilerin yazılı taahhütname (yönetmelik eki standart formlar), ihale üzerinde kalan isteklinin ise ihale tarihi itibariyle “borcu yoktur” yazısı vermesi gerektiği,
Aynı bölümün 2 inci maddesinde de, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ve uygulama yönetmeliklerinde yapılan bu değişiklikler uyarınca ünitelerimizden “borcu yoktur” yazısının talep edildiği durumlarda, yüklenicilerin (ihale üzerinde kalan isteklinin) kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borçlarının olup olmadığının tespiti amacıyla Türkiye çapında (tüm Sigorta/Sigorta İl Müdürlükleri bazında) sorgulama yapılmasının zorunlu olduğu,
Yine, “2.3-Kapsama Giren Borçların Dönemi” alt başlıklı bölümde, borcu yoktur yazısı düzenlenirken işverenlerin dilekçelerinde beyan ettikleri ihale tarihi itibariyle vadesi (ödeme süresi) geçmiş prim borçlarının mevcut olup olmadığına bakılarak işlem yapılacağı ve bu bölümle ilgili verilen Örnek-1’de de işverenin ihale tarihi itibariyle muaccel olmuş borçlarını ihale tarihinde veya sonrasında ödemiş olsa dahi kendilerine borcu yoktur yazısının verilmeyeceği,
Açıklanmış idi.
Ancak, ünitelerimizden ve işverenlerimizden alınan yazılardan; ihale üzerinde kalan işveren ve aracıların ihale tarihi itibariyle Kurumumuza cüz’i miktarlarda borçlarının bulunduğu ve bu borçlarını daha sonraki bir tarihte ödemelerine rağmen, kendilerine ihale tarihi itibariyle borcu yoktur yazısı verilmemesi nedeniyle, idarelerce (ihale makamlarınca) ihalenin iptali yoluna gidildiği, ayrıca bu işverenlerin teminatlarının irat kaydedilerek, ihalelere girmelerinin yasaklandığı, bundan dolayı da gerek işverenlerin, gerekse aracıların zarara uğradıkları, zaman zaman Kurum çalışanları ile işverenlerimizin karşı karşıya geldikleri anlaşılmıştır.
Bu bağlamda, yapılan değerlendirmeler ve konu ile ilgili Kamu İhale Kurumu ile yapılan yazışmalar sonucunda, söz konusu olumsuzlukların kaldırılması amacıyla, bundan böyle Ünitelerimizce aşağıda belirtildiği şekilde işlem yapılması uygun görülmüştür.
Buna göre; Ünitelerimize müracaat ederek ihale tarihi itibariyle Türkiye genelinde kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olup olmadığına ilişkin yazı (borcu yoktur yazısı) talep eden işveren ve aracıların, 16-323 Ek sayılı Genelgede belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yapılacak araştırma ve sorgulama sonucunda, ihale tarihi itibariyle Kurumumuza toplam sigorta primine esas aylık kazanç alt sınırına kadar borçlarının olması ve söz konusu borcun ödenmesi kaydıyla, bu durumdaki işveren ve aracılara ihale tarihi itibariyle “borcu yoktur” yazısı verilecektir.
Örnek-1: A işvereni Denizli Sigorta İl Müdürlüğüne 20.07.2005 tarihinde müracaat ederek, ihale tarihi olarak belirttiği 15.07.2005 tarihi itibariyle borcu yoktur yazısı talep ettiğini ve adı geçen Ünitemizce Türkiye genelinde yapılan sorgulama sonucunda işverenin 2005/Ocak ayından 200 YTL sigorta primi, 30 YTL işsizlik sigortası primi, 8 YTL damga vergisi ve 250 YTL de gecikme zammı olmak üzere toplam 488 YTL muaccel borcu olduğunun tespit edildiğini varsayalım. Bu durumda, anılan işverenin sigorta primine esas aylık kazanç alt sınırını (488,70 YTL) aşmayan söz konusu borcu ödemesi halinde, kendisine ihale tarihi itibariyle borcu yoktur yazısı verilecektir.
Öte yandan, söz konusu uygulama işyeri değil, işveren bazında (aracılar dahil) düşünülecektir. Başka bir deyişle, bir işverene ait Kurumumuzda birden fazla tescilli işyeri varsa, aracı borçları da dahil tüm işyeri dosyalarından olan toplam borç miktarının ihale tarihi itibariyle sigorta primine esas aylık kazanç alt sınırını aşmaması gerekmektedir.
Örnek-1: B işvereni Mersin Sigorta İl Müdürlüğüne 04.08.2005 tarihinde müracaat ederek, ihale tarihi olarak belirttiği 27.07.2005 tarihi itibariyle borcu yoktur yazısı talep ettiğinin ve adı geçen Ünitemizce Türkiye genelinde yapılan sorgulama sonucunda da, işverenin Bakırköy Sigorta Müdürlüğündeki işyerinden 100 YTL, Adana Sigorta İl Müdürlüğündeki işyerinden 200 YTL, Samsun Sigorta İl Müdürlüğündeki işyerindeki aracısından dolayı 300 YTL muaccel borcunun olduğunu varsayalım. Bu durumda, anılan işverenin Türkiye genelinde ihale tarihi itibariyle kesinleşmiş toplam borç tutarının ( 100+200+300=600 YTL), sigorta primine esas aylık kazanç alt sınırını (488,70 YTL) aşmış olması nedeniyle, söz konusu borçları ihale tarihinden sonraki bir tarihte ödemiş olsa dahi kendisine borcu yoktur yazısı verilmeyecektir.
Yine, özel işlem vergisi, eğitime katkı payı ve damga vergisi borçları, sosyal güvenlik prim borcu kapsamı dışında olmakla birlikte, ihale tarihi itibariyle kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borçları olmadığı halde, bu tür borçları olan işverenler ve aracılara da söz konusu borçlarını ödemeleri halinde, kendilerine ihale tarihi itibariyle borcu yoktur yazısı verilecektir.
Bilgi edinilmesini, gereğinin buna göre yapılmasını rica ederiz.
Celal ÖZCAN Sait ERSOY
Daire Başkanı G. Genel Müdür
Kurum Başkanı V.
www.inkay.net